Aan dit prachtige verhaal moest ik vanmorgen denken. Ooit zouden we het gebruiken voor een kerkdienst rondom het thema ‘Vissers van mensen’ (met een heus Shanty koor, helaas is de dienst door omstandigheden nooit doorgegaan). Jezus nodigt vissers uit om vissers van mensen te worden. Mensenvangers?? Wat doen die?
‘Wie aan de kleine Johannes vroeg wat hij later worden wilde, kreeg nooit een antwoord. Johannes wist het eenvoudig niet. Zijn vriendjes droomden ervan om boer, soldaat of ontdekkingsreiziger te worden. Maar hoe Johannes ook over zijn toekomstige beroep peinsde, hij kon niets bedenken.
Op een dag was de kleine Johannes groot geworden. Het werd tijd dat hij een vak zou leren. Hij verliet daarom zijn huis om een beroep te gaan zoeken. Maar waar hij ook kwam, bij vissers, houthakkers of burgemeesters, nergens vond hij een beroep dat hem paste. Koning, dat leek hem wel wat. Maar daar was er maar één van nodig en die was er al.
Tegen de avond kwam Johannes aan bij een eenvoudige hut aan de rand van het bos. Hij was hongerig en moe en klopte aan. Een stevig uitziende man deed open. ,,Kom binnen.’’ De deur zwaaide open en Johannes werd direct naar de tafel gebracht waar een schaal met heerlijk eten stond. ,,Bent u kok’’, vroeg Johannes na zijn honger te hebben gestild met het heerlijke eten. ,,Nee, mensenvanger’’, antwoordde de man.
Johannes schrok. ,,Hebt u mij nu gevangen?’’ ,,Vanzelf’’, antwoordde de mensenvanger. ,,Ik zei toch al dat ik mensenvanger was.’’ ,,Zet u mij in een kooi of gaat u mij nu opeten?’’, bibberde Johannes. ,,Niet dat ik weet’’, antwoordde de mensenvanger. ,,Wees blij dat ik je gevangen heb. Kijk maar naar buiten.’’ Buiten stortregende en onweerde het. ,,Ik heb je weggevangen uit het noodweer’’, zei de man. ,,Zoiets mag ik graag doen; je in een kooi zetten of opeten lijkt me niet echt nodig.’’
De volgende ochtend was het stralend weer. De mensenvanger ging vroeg op pad en Johannes liep met hem mee. In de verte hoorden zij hulpgeroep. ,,Mooi’’, zei de mensenvanger. ,,Werk aan de winkel.’’ Op een draf liep hij naar de rivier en viste er een schippersknecht uit die van boord was gevallen. ,,Een goed begin is het halve werk’’, sprak hij en ging fluitend verder. In de verte zagen zij een kind op straat spelen dat er geen erg in had dat een paard en wagen snel naderde. De mensenvanger rende erheen en graaide het kind vlak voor de wielen weg. De geschrokken moeder wist niet hoe ze de man bedanken moest. Maar hij was al weer op weg. Een paar straten verder zat een vrouw te grienen op een muurtje. Ze had geen geld meer om haar kinderen te voeden. De mensenvanger bracht haar naar iemand die helpen kon. Fleurig vervolgde hij zijn weg.
Johannes, die al die tijd met hem meegelopen was, sprak: ,,Een mooi vak hebt u. Verdient het wat?’’ De mensenvanger knikte: ,,Meestal een onbetaalbare glimlach, zo drie of vier keer per dag.’’ Johannes dacht even na: ,,Kunt u mij het vak leren?’’ De mensenvanger keek hem aan: ,,Heb je een hart?’’ Johannes meende van wel. ,,Dat is voldoende’’, zei de mensenvanger. En zo leerde Johannes eindelijk een vak.’
Het verhaal is geschreven door Stephan de Jong en is gepubliceerd in het Friesch Dagblad (11 juli 2005, ook online). Het staat in de bundel Verhalen van het goede leven, 40 verhalen over gulheid, wijsheid en hoop (Kampen 2005).
Roel de Haan
31 augustus, 2011
Hallo Martin,
Heb je blog met interesse gelezen. Alleen mijn vraag is hoe vang je mensen met een net waarin een verschrikkelijk groot gat zit. De kerk in Nederland is al decennia lang een net met een heel groot gat. Ik heb mij vaak afgevraagd: wat is hiervan nu de belangrijkste oorzaak. Zelf ben ik ook al uit het net ontsnapt en heb mij vaak afgevraagd wat daar de oorzaak van is geweest. De secularisering wordt er vaak gezegd. Dat is in essentie niet de hoofdoorzaak denk ik.
De oorzaak van het gat zit hem wat niet in het verhaal, maar in de poppetjes. De essentie van de christelijke boodschap is een goede: heb u laatste lief als u zelf, is een boodschap die ons aller leven een leidraad zou moeten zijn. Deze levensregel zou zeker binnen de kerk als motto moeten dienen en zou als consequente moeten hebben dat mensen binnen de kerk elkaar de ruimte laten hun geloof op hun eigen manier in te vullen.
Dit blijkt binnen de christelijke kerk echter een onmogelijkheid. Het elkaar beoordelen en veroordelen viert hoogtij. Het lid zijn van een kerk gemeenschap voelt als een net dat zich zeer snel om je sluit en waartegen alleen verzet maar mogelijk is, tot je uitgebroken bent.
Binnen de kerk zou het meer moeten gaan om de naastenliefde en veel minder over de exacte leer en liturgie.
Het gerollebol van kerkleren onderling bevestigen de twijfelende “ontsnapten” alleen maar in hun gelijk, mij wel in ieder geval.
Martin Jans
21 september, 2011
Beste Roel,
blijkbaar zijn mensenvangers overal nodig, ook in kerkgemeenschappen. Moet denken aan de film ‘Chocolat’, dan wil je ook wel ontsnappen denk ik. Vraag is misschien waar en hoe en door wie we het verlangen blijven voeden om net als Johannes uit het verhaal mensenvanger te willen zijn… hoop dat je daar ook plaatsen en mensen voor hebt gevonden